با یک نظر کلی به ادیان می توان یک جنبۀ ثابت و یک جنبۀ متغیر در آنها تشخیص داد . با اندکی مسامحه می توان گفت که در همۀ ادیان جنبۀ ثابت – که درواقع " اساس" آنهاست – کما بیش از وحدتی نسبی برخوردار است. به عبارت دیگر، وجوه مشترکی ثابت و همانند در میان ادیان گوناگون وجود دارد ، خواه این ادیان از جمله آئین های سامی مانند آئین یهود و مسیحیت و اسلام باشد یا از ادیان غیر سامی همچون کیش بودائی و هندی و زردشتی و یا از ادیان سازمان نیافته و بومی افریقا و امریکا و جز آنها. این وجوه مشترک  به طور کلی عبارت است از:

§       اعتقاد به مبدائی که از آن به عنوان خدا نام برده می شود.

§       اعتقاد به رسولان و پیام آوران به عنوان رابط میان مردم و مبدا مذکور

§       اعتقاد به شریعت به عنوان مجموعه ای از اوامر و نواهی و آداب و رسوم رفتار دینی، و در نتیجه،

§       اعتقاد به مجازات و مکافات اینجهانی یا آنجهانی به عنوان نتیجۀ رفتار مخالف یا موافق با شریعت

§       وجود مجموعه ای از تعلیمات اجتماعی و احکام و قوانین مربوط به زندگی جاری مردم

§    اعتقاد به اصول اخلاقی بشر دوستانه ای مانند محبّت و مهربانی به نوع و راستی و درستی در رفتار و دوری از دروغ و ریا و آزار و غیره

بنا به اصلی که از پیش بدان اشاره شد، ناگفته پیداست که جامعۀ بشری نیز پیوسته تغییر می یابد. عوامل گوناگون جسمانی و بدنی و محیط زیست، اوضاع اقتصادی و سیاسی، شرایط دینی، علم و صنعت، هنر و ادبیات همگی در ایجاد این تغییر دست دارند.  جامعه پا به پای زمان و با تاثیرعوامل یاد شده به پیش می رود و گسترش می یابد و به گونه ای جز آنکه از پیش بود درمی آید و در نتیجه برداشت مردمان از دین و فروع آن دیگرگون می شود.